In de immer toenemende globalisering en digitalisering van ieders dagelijkse leven speelt internationaal recht een centrale rol. Aan de ene kant is internationaal recht een belangrijke aanjager van globalisering, maar wordt aan de andere kant het internationale recht ook steeds belangrijker dóór de voortschrijdende globalisering.
Niet alleen is internationaal recht een belangrijke factor in het voorkomen en beslechten van geschillen tussen staten, maar is ook van grote invloed op individuen, bedrijven en andere organisaties. Het bevordert de wereldeconomie, beschermt de rechten en handhaaft de plichten van de mens, en probeert het milieu te beschermen. De bevordering van de internationale rechtsorde staat in de Grondwet en is al jaren één van de steunpilaren van het Nederlandse buitenland beleid. Ook vormt internationaal recht in toenemende mate de basis voor nationale rechtspraak.
Het Vitoria Instituut beoogt dan ook het bevorderen van en bijdragen aan het nationale en internationale publieke debat over de rol van internationaal recht in Nederland en in de internationale betrekkingen en het toegankelijk maken van internationaal recht voor het bredere publiek.
Het is vooral in een open democratische samenleving voor de politieke besluitvorming van belang dat er:
- transparantie bestaat over het Nederlandse buitenlands beleid, de rol die internationaal recht daarin speelt, en de mate waarin internationaal recht in nationale rechtspraak doorwerkt;
- voldoende kennis aanwezig is bij het algemene publiek, de media en politici over internationaal recht;
- een kritisch debat is over de internationale betrekkingen het Nederlandse buitenland beleid en de rol van het internationale recht daarin; en
- een zo groot mogelijke diversiteit aan analyses, inzichten en ideeën wordt aangeboden in het publieke debat met betrekking tot international recht en de standpunten die de politiek inneemt in het Nederlandse buitenland beleid ten aanzien van internationaal recht en de doorwerking van internationaal recht in de Nederlandse rechtsorde.
Deze voorwaarden voor het Nederlandse debat moeten aanwezig zijn bij onderwerpen zoals de juridische grondslag van het Irak-conflict; de bestrijding van het terrorisme op nationaal en internationaal niveau; de kwestie Guantanamo-Bay; de Nederlandse deelnames aan vredesmissie; en de rol en de macht van internationale organisaties zoals de Verenigde Naties en de Wereldhandelsorganisatie; en nieuwere trends zoals cyberaanvallen als onderdeel van conflicten tussen staten. De overheid is ten aanzien van nationale beleidsterreinen meer en meer gebonden door internationaal recht, terwijl individuen op basis van internationaal (straf)recht in Nederlandse rechtbanken kunnen worden vervolgd. Het bedrijfsleven wordt in toenemende mate geconfronteerd met normen gebaseerd op internationaal recht, en internationale rechtsnormen met betrekking tot milieu waar staten zich aan gecommitteerd hebben kunnen van grote invloed zijn op de economie. Om internationale invloed te hebben moeten NGO’s zich ook meer en meer met internationaal recht bezig houden.
|