Sinds het uitbreken van de kredietcrisis in het najaar van 2007 hebben opkomende landen hun positie in de wereldeconomie aanzienlijk versterkt. Een belangrijke demonstratie van de groeiende invloed is de opkomst van de G20 en het verzwakken van de  G8 van rijke landen. De G20 bestaat, behalve uit industrielanden, uit opkomende economieën zoals Argentinië, China, Brazilië, India, Indonesië, Rusland, Mexico en Zuid-Afrika. De G20 ontpopt zich als een pseudowereldregering, waarbij landen als Brazilië, China en India zich gelijkwaardig voelen aan de grote industrielanden. De G20 staat model voor een belangrijke ontwenteling in de moderne geschiedenis.

De opkomende landen kennen thans een krachtig groeiende economie, een lage inflatie en een sterke exportpositie. Dat is een opmerkelijke ontwikkeling omdat deze economieën aan het  einde van de vorige eeuw er slecht voorstonden met lage groei en hoge schulden. Het Internationaal Monetaire Fonds heeft een cruciale rol gespeeld bij deze omwenteling. Het Fonds verstrekte destijds leningen onder de voorwaarde dat budgettaire en structurele hervormingen werden doorgevoerd. Berucht was de zogeheten Washington Consensus waarbij de landen budgettaire tekorten moesten wegwerken en zich verder open  moesten openstellen voor het wereldhandelssysteem. Landen klaagden dat het IMF zelfs hogere eisen stelden aan handelsliberalisatie dan de WTO. De hervormingen waren vaak zo pijnlijk, dat vele critici een banvloek over de organisatie uitspraken. Onder progressieve Nederlandse politici en academici was het bon ton het IMF te kritiseren. Ten onrechte zien veel NGOs het IMF nog steeds als een organisatie die landen in de afgrond stort.  

Net zo belangrijk als de hervormingen in het begrotingsbeleid, waren de door het IMF verlangde  structurele hervormingen. Het IMF eiste goed economische bestuur, een onafhankelijke centrale bank en bestrijding van corruptie. Het IMF stelde codes op voor goed bestuur en meer transparantie; ook opende het IMF een speciale website waarop landen belangrijke macroecomische gegevens kunnen vermelden. Meer transparantie biedt een land belangrijke voordelen omdat daarmee  buitenlandse  investeerders meer inzicht  krijgen in de economische vooruitzichten van een land.

Ondanks de gemaakte fouten en soms verkeerde keuzes moet het IMF moet terugwerkende kracht worden geprezen. Praktisch alle belangrijke opkomende economieën hebben thans hun zaken op orde dankzij budgettaire en bestuurlijke hervormingen. Zij profiteren van de vrijmaking van het wereldhandelssysteem. Een opmerkelijk voorbeeld is Indonesië, traditioneel een van de zwakste ontwikkelingslanden. Sinds 2006 is Indonesië niet meer afhankelijk van IMF-steun; de economie zal in 2010 en 2011 naar schatting van het IMF met ca. 6% groeien. Andere economieën zoals China, India en Brazilië presteren nog beter.

De omwenteling zet door. Tot de kredietcrisis waren het VK en Italië de laatste Europese landen die in 1976 IMF-steun ontvingen. Het afgelopen decennium hebben veel landen in de Eurozone een onverantwoord begrotingsbeleid gevoerd en de schulden laten oplopen. Deze landen konden gemakkelijk de disciplinerende werking van het IMF ontlopen door ongelimiteerde toegang tot de kapitaalmarkten. Thans staat een aantal landen in de Europese Unie aan de vooravond van grote financiële hervormingen, mogelijk met steun van het IMF. Griekenland voert thans een aanpassingprogramma uit  van het IMF in samenwerking met de EU. Hongarije zal waarschijnlijk volgen. Het IMF zal de voorwaarden voor hervorming formuleren waartoe de Europese gepolitiseerde organen niet in staat zijn. Zo nodig zal het IMF de rol van zondebok op zich te nemen. Europa kan niet zonder het IMF!

Tijd voor rehabilitatie van het IMF. De organisatie heeft geholpen om ontwikkelingslanden economisch weerbaar te maken en daarmee honderden miljoenen de kans geboden om hun levenstandaard te verbeteren. Nu kan het IMF de euro redden. Een Nobelprijs is misschien overdreven, maar een schouderklopje voor de dames en heren in Washington DC is zeker gepast.