 |
Voor- en nadelen van Joint Ventures
Bij het betreden van de Chinese markt staan veel bedrijven voor de keuze op welke wijze zij hun commerciële activiteiten zullen ontplooien. Er bestaan twee mogelijkheden: het opzetten van een Wholly Foreign Owned Enterprise (WFOE) of het aangaan van een joint venture (JV). Een WFOE biedt onafhankelijkheid en dus vrijheid van handelen, maar heeft ook nadelen. Een bedrijf zal immers zelf alles moeten regelen: het organiseren van productiefaciliteiten, doorlopen van administratieve processen, contacten met autoriteiten, werving van personeel en, als op de Chinese markt wordt afgezet, het ontwikkelen van een afzetmarkt. Het opzetten van een WFOE vraagt om doorzettingsvermogen. Ook wordt wel gezegd dat 100% buitenlandse ondernemingen een concurrentienadeel hebben ten opzicht van Chinese bedrijven. Met name bij de handhaving van wetgeving zijn Chinese autoriteiten stringenter bij buitenlandse ondernemingen.
Het is begrijpelijk dat bedrijven die starten op de Chinese markt een voorkeur hebben voor een joint venture. In het beste geval komt de Nederlandse onderneming in een gespreid bedje wanneer de Chinese partner zijn zaken op orde heeft en reeds over een afzetmarkt beschikt. Overigens is het aangaan van een JV niet louter een zaak van de partners. De Chinese overheid moet de samenwerking goedkeuren. Regelgeving is opgenomen in de Rules for the Implementation of the Law of the PRC on Sino-Foreign Contractual Joint Ventures van 4 september 1995.
Er zijn twee vormen van JVs: de contractuele JV is niet meer dan een schriftelijke afspraak tot samenwerking; de corporate JV leidt tot de vorming van een nieuwe rechtspersoon. In een JV overeenkomst worden afspraken gemaakt over eigendomsrechten, financiële bijdragen, de samenstelling van het management, de inbreng van technologie enzovoort. Voordat de ondernemer handtekeningen zet moet hij eerst een zorgvuldig onderzoek verrichten naar de betrouwbaarheid en kredietwaardigheid van de toekomstige partner. Het is buitengewoon onverstandig af te zien van een dergelijk due diligence onderzoek, zelfs al zijn de kosten aanzienlijk. CLC advocaten zijn op dit terrein specialisten en graven diep!
Hoewel de JV veel voordelen biedt, zijn er ook aanzienlijke bezwaren. Het belangrijkste bezwaar betreft cultuurverschillen in bedrijfsvoering. Het gezamenlijk runnen van een onderneming vraagt van partijen flexibiliteit en incasseringsvermogen. Bovendien is er geen sprake meer van een dominante Westerse onderneming die zijn Chinese partner van kapitaal en kennis voorziet. Chinese bedrijven zijn zelfbewust en hebben ook internationale ambities. De zelfverzekerde positie van Chinese bedrijven plaatst partners op een gelijk niveau. In een aantal gevallen zijn JVs gestrand door meningsverschillen over investeringsprioriteiten en winstverdeling. Ook gaan partners in een JV steeds vaker “vreemd” door parallelle bedrijven op te zetten die soortgelijke markten bedienen. Danone, Fosters, HSBC proberen thans hun JV-contracten te beëindigen. Coca Cola en Starbucks hebben inmiddels met succes van hun partners afscheid genomen.
De Chinese interesse voor JVs neemt af omdat de markt snel verandert. Thans beschikken de Chinese bedrijven over voldoende toegang tot kapitaal en eigen technologie. Bovendien neemt de binnenlandse vraag naar producten snel toe zodat toegang tot de internationale markt minder urgent is. Een Westerse onderneming moet duidelijk toegevoegde waarde bieden wil een Chinese bedrijf enthousiast een JV aangaan. Belangrijk is dat alle partijen met volle overtuiging in een JV stappen.
|
|
|
